Ślady

Tak brzmi tytuł wystawy prac Urszuli Grabowskiej, absolwentki Wydziału Malarstwa warszawskiej ASP, artystki podążającej tropem pamięci o społeczności żydowskiej, pochłoniętej przez Shoach*. „Wciąż na różne sposoby - mówi o sobie artystka - tropię przeszłość i tym bardziej jej szukam, im szybciej znika. Takim miejscem, gdzie można ją zatrzymać, jest sztuka”.

I ten zamysł powiódł się. Pamięć zaklęta w barwy i kształty jest obecna zarówno w harmonijnym „Fresku świętego Anioła”, jak i przejmującej instalacji, złożonej z okiennic z wypisanymi na nich nazwiskami, adresami i profesjami siedleckich Żydów. Odbija się w popękanym lusterku lampy naftowej, które - być może - pomnażało blask płomienia w którymś z żydowskich mieszkań. 

W pracach można dostrzec znamię bolesnej pamięci o tragedii, która dotknęła nie tylko kilkanaście tysięcy Żydów, ale wszystkich siedlczan. Lamentacje po tamtych wydarzeniach odnajdziemy w portrecie „Anioła łaskawego”, w symbolicznym, wieloznacznym obrazie „Wychodzimy”, w przejmującej kompozycji „Madonna ze spalonego domu”. Tytuły prac świadczą o tym, że słowo jest dla artystki równie ważne jak obraz.

Autorka ma w swoim dorobku wiele wystaw indywidualnych i zbiorowych, krajowych i zagranicznych. Przyznaje się do zauroczenia Chagallem i wpływy tego artysty są rozpoznawalne w niektórych jej pracach. Zarazem jednak twórczość Urszuli Grabowskiej jest indywidualna i niepowtarzalna, co wyraża się przede wszystkim w jej specyficznym klimacie, w łączeniu różnych technik oraz - wydawałoby się - trudnych do powiązania ze sobą tradycji: ludowej i żydowskiej. A jednak efekty tych  poszukiwań okazują się bardzo ciekawe.

Podczas czwartkowego wernisażu usłyszałem opinię, że eksponowane prace mają wiele dobrej energii. Sama autorka przyznała, że nabrały nowego wyrazu w salach siedleckiego Muzeum Regionalnego. Warto się o tym przekonać. Wystawa będzie czynna do 13 kwietnia.

* Szoah, Shoah (z hebrajskiego - "zagłada, katastrofa") termin stosowany do określenia ludobójstwa Żydów, dokonanego przez Niemców podczas II wojny światowej, używany zamiennie z terminem Holocaust.

Zdjęcia Witold Bobryk

Czytaj również:

» "Ślady" Urszuli Grabowskiej