Człowieczy los

- Coś mnie tknęło, żeby zajrzeć 1 września na cmentarz przy ul. Janowskiej w Siedlcach, na groby żołnierzy września 1939 r.

Na pierwszym z dwóch grobów ktoś zapalił symbolicznie znicz, na drugim zrobiłem to ja... - napisał do mnie Czytelnik.

Widząc kwiaty, wieńce (w tym ten od zaprzyjaźnionej z Siedlcami gminy Dasing) i znicze przed pomnikiem na cmentarzu wojskowym, nie oparł się refleksji...

- Dobrze, że swoi oddali hołd swoim... Bo przecież na tym głównym pomniku na cmentarzu wojskowym są dwa krzyże... pruskie. Nieprzypadkowo właśnie takie. Jakieś 5 metrów przed tym pomnikiem chwały armii pruskiej był grób gubernatora Siedlec, Maxa von Wallenberga. 

Płyta nagrobna z tego pomnika została bodajże w latach 60. XX w. przeniesiona na teren dzisiejszego lapidarium na rogu ulic Sokołowskiej i Cmentarnej, a ciało gubernatora ekshumowano i pochowano podobno na jakimś cmentarzu żołnierzy niemieckich, czyli Bóg wie, gdzie*.  

- Czy nie mógł spoczywać w pokoju na siedleckim cmentarzu? - pyta Czytelnik. - Gubernator był oczywiście Niemcem, ale Niemcy z czasów sprzed I wojny światowej i Niemcy z II wojny światowej to zupełnie inni Niemcy. Von Wallenberg urodził się 3 listopada 1855 r. Urzędował w dzisiejszym pałacu Ogińskich, a rezydował w jakimś dworku przy ul. Kazimierzowskiej. Zasłynął w Siedlcach tym, że kazał zbudować mostek nad kanałem, który był przy dzisiejszej ul. Wiszniewskiego, by móc na skróty jeździć do pracy - dodaje.  

Maxa von Wallenberga sfotografował, podczas uroczystości odczytania aktu 5 listopada 1916 roku, Adolf Gancwol. Zdjęcia te możemy obejrzeć w albumie Sławomira Kordaczuka "Siedlecki fotograf. Adolf Ganiewski (Gancwol) 1870-1942". Niecałe 3 miesiące później, 28 stycznia 1917 r., gubernator zmarł.

* Na e-stronie miasta Siedlce można znaleźć informację: "Szczątki generała zostały ekshumowane 11 października 2001 r. i wspólnie ze szczątkami 21 innych niemieckich żołnierzy poległych podczas I wojny światowej przeniesione na cmentarz wojenny w Puławach" (Ana)