Portret Wielkiej Damy poza czasem i przestrzenią

W Mazowieckim Samorządowym Centrum Doskonalenia Nauczycieli w Siedlcach odbyła się promocja tomu wspomnieniowego Portret Wielkiej Damy, poświęconego profesor Janinie Gardzińskiej.

 Tom poświęcony Janinie Gardzińskiej (1944-2022) – wspaniałej polonistce pasjonującej się językoznawstwem, wrażliwej pedagog uwielbianej przez studentów, wybitnej osobowości jednoczącej wokół siebie nietuzinkowe postacie – także po śmierci.

- O niezwykłej sile ducha Janiny Gardzińskiej świadczy fakt, iż na uroczystość („poważną imprezę kulturalną”, „ważne wydarzenie dla Siedlec”, „wzruszające spotkanie”, które „miało klimat podobny do wykładów z językoznawstwa – sympatycznie, przyjacielsko, swojsko”) przybyło kilkadziesiąt osób nie tylko z Siedlec i miejscowości okolicznych, ale też z odległych miast i wsi, położonych w rozmaitych częściach Polski, badaczy reprezentujących zróżnicowane dziedziny nauki, z dorobkiem naukowym o zasięgu międzynarodowym, światowym. Byli też literaci – od poezji i prozy – mówi dr hab.Violetta Machnicka

     W promocji wzięli udział Michał Gardziński (syn) i Karolina Gardzińska (wnuczka) – wszak jest to książka także o profesorze Marianie Gardzińskim (1939-2010), mężu Janki, o rodzinie Gardzińskich oraz o środowisku siedleckim, zwłaszcza akademickim.

Podczas pierwszej części uroczystości wygłoszono 6 krótkich referatów:

 Dr hab. Krystyna Wojtczuk - Praca z Janką – prace Janki. O „naszej Janeczce” w kontekście wieloletniej współpracy.

Dr hab. Elżbieta M. Kur – prof. Janina Gardzińska jako autorytet akademicki.

Mgr Bożena Czarnecka-Akus - Nauczyciele poloniści o Profesor Janinie Gardzińskiej.

Mgr Stanisław Szczęsny -Dystans i tkliwość w utworach poetyckich dedykowanych śp. prof. Janinie Gardzińskiej.

Dr hab. Antoni Czyż - Słowem i obrazem. Portrety – pamięci polonistów

(w imieniu Autora tekst odczytał mgr Stanisław Szczęsny).

Dr hab. Violetta Machnicka - „Portret Wielkiej Damy” – dzieło niezamierzone – prezent dla Janki i Siedlec.

W części drugiej redaktorzy naukowi tomu wręczali egzemplarze autorskie. Prawie każda z osób obecnych na sali zabrała głos, dziękując za cenną inicjatywę, za oryginalną publikację i za przypominanie o ludziach niezwykłych.

     - Portret Wielkiej Damy tworzą teksty napisane przez 30 różnych Autorów, kojarzących „naszą Janeczkę” w rozmaitych kontekstach – rodzinnych, zawodowych, towarzyskich, przyjacielskich, relacjonujących – opowiada Violetta Machnicka. - Przy okazji „namalowały się” słowem i obrazem portrety Autorów.

To pięknie wydana książka, wydrukowana w siedleckim Elpilu, w formacie A4 (271 stron), szyta, w twardej oprawie, z częścią albumową, z 56 fotografiami, dopracowana w szczegółach – z odpowiednim papierem, z połyskiem punktowym na okładce, z zakładką w formie wstążki, dobraną kolorystycznie do okładki. Jednakże od formy ważniejsza jest treść. Wszystkie teksty łączy postać Zmarłej – ponownie ożywiona, niejednokrotnie ukazywana w scenach, dialogach, epizodach, anegdotach i sytuacjach… humorystycznych i groteskowych.

-  Bo jest to książka o wartościach, postawach i o umiejętności zachowania charakteru „w dobie relatywizmu aksjologicznego, pędzeniu na skróty przy minimalnej autorefleksji i nierzadkim skundleniu intelektualnym” – relacjonuje dr Machnicka. - Impreza przypomniała dawną polonistykę siedlecką – „salon literacki arystokracji ducha”, zupełnie niepodobny do „czasu reżimu punktozy i sprowadzania uczonych do wyrobników w fabryce gwoździ” (komentarz rozsądnej profesor z miejscowej uczelni). Jedna z osób obecnych na sali stwierdziła potem: „Do białego rana czytałam tom wspomnień PWD, jednocześnie przypominając sobie dzieje polonistyki siedleckiej”. Inny uczestnik wydarzenia dodał: „Znakomici goście, miła, atmosfera, ciekawe wystąpienia i pełne dobrych emocji wspomnienia o prof. Janinie Gardzińskiej oraz Jej mężu Marianie”.

     -  W czasach chorobliwego zbiurokratyzowania nauki, zniewolenia punktowego, odhumanizowania stosunków międzyludzkich, wyrzucania i zapominania przez instytucje tych, którzy są niewygodni albo nieopłacalni dla bezdusznego systemu tego typu spotkania w „rodzinnej atmosferze” i takie publikacje, niekoniecznie przeliczalne na pieniądze za punkty, za to prawdziwe, odważne i bardzo ludzkie są ogromnie potrzebne, gdyż autentycznie pomagają, zasilają duchowo, jednoczą i przywracają wiarę w człowieka. To książka, która „świadczy o promieniowaniu dobra poza czasem i przestrzenią” – cytuje dr Violetta Machnicka.

Autorzy zdjęć: Andrzej Borkowski, Michał Gardziński, Zdzisław Grużewski, Rafał Gunerski, Sławomir Kordaczuk, Ryszard Kowalski, Violetta Machnicka, Krzysztof Machnicki, Włodzimierz Markowicz, Barbara Stelingowska, Piotr Uziak.

Portret Wielkiej Damy. Profesor Janina Gardzińska (1944-2022), red. naukowa Violetta Machnicka, Antoni Czyż, Elżbieta M. Kur, Stanisław Szczęsny, Igitur, Bukowiec 2023, ss. 271.