Wepchnij seniora do społeczeństwa

W ciągu ostatnich 40 lat średnia długość życia człowieka w Europie wydłużyła się o 8 lat. Badający te zagadnienia uważają, że w następnej 40-latce wydłuży się ono o kolejne 5 lat. W społeczeństwie przybywa emerytów. Co z nimi zrobić?

Prognozy demograficzne Eurostatu wskazują, że do 2030 r. liczba osób w wieku produkcyjnym zmniejszy się o 6,8%, co jest równe niemal 21 mln osób. Poza aspektami ekonomicznymi, ma to znaczenie społeczne. Ludzie starsi, po zakończeniu okresu aktywności zawodowej, nie mogą przecież siedzieć zamknięci w czterech ścianach swych domów.

ROK AKTYWNOŚCI I SOLIDARNOŚCI

Mamy akurat Europejski Rok Aktywności Osób Starszych i Solidarności Międzypokoleniowej. W Polsce obchodami „Roku 2012” zajęło się kilka ważnych instytucji europejskich, państwowych i organizacji pozarządowych, a każda z nich ma własny program z interesującymi ofertami. Niektóre z przedsięwzięć, tak jak np. inicjatywy Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Warszawie, angażują emerytów i ich wnuków uczących się w gimnazjach. Działanie pod hasłem „Bajkowa Europa łączy pokolenia”, które podjęło Ministerstwo Spraw Zagranicznych, kierowane jest natomiast do emerytów i dzieci ze szkół podstawowych i przedszkoli. [...]

(Więcej szczegółów na temat ofert w e-wydaniu „TS”)

EMERYT - PROBLEM SPOŁECZNY

Seniorzy obecnie stanowią 16% polskiego społeczeństwa lecz GUS prognozuje, że do 2035 r. odsetek ten wzrośnie do 23%. Późna dorosłość to okres, kiedy można pozwolić sobie na realizację planów, odłożonych kiedyś „na później” ze względu na obowiązki zawodowe czy rodzinne. Ludzie przebywający na emeryturach wciąż są dla społeczeństw grupą użyteczną. Ale w Polsce, jak wynika z badań pt. „Sprawowanie opieki oraz inne uwarunkowania podnoszenia aktywności zawodowej osób w starszym wieku produkcyjnym”, pod red. Ireny Kotowskiej i Ireny Wóycickiej, ponad 90% osób starszych nie jest aktywnych społecznie. Dominuje model zawodowej i społecznej bierności emerytów. Pokutuje przekonanie, że odejście na emeryturę to czas wycofania z aktywnego życia. [...]

Ludzi starszych, jako w pełni użytecznych społecznie, należy wyciągnąć z domów do społeczeństwa, a najlepiej, jako doświadczonych, posiadających sporo wiedzy - uczynić partnerami dla młodych aktywistów, początkujących przedsiębiorców, wolontariuszy.

CO ROBIĆ NA EMERYTURZE

O tym, jak to zrobić, mówiono podczas seminarium zorganizowanego w Warszawie dla dziennikarzy mediów regionalnych i akademickich przez Agencję PR Project. Działania, oferowane przez UTW, to tylko jedna z możliwości. Jest ich więcej.

Towarzystwo Inicjatyw Twórczych „ę”, działając we współpracy z Polsko-Amerykańską Fundacją Wolności, realizuje ogólnopolski projekt pod hasłem „Seniorzy w Akcji”. Jest to konkurs dotacyjny, wspierający współpracę międzypokoleniową. Polega on na tym, że seniorzy-wolontariusze,  działający w zespole razem z partnerem w wieku do 30 lat (chociaż mogą zadania na rzecz lokalnej społeczności wykonywać samodzielnie), realizują własne projekty, w ramach których dzielą się z młodymi swoimi pasjami. [...]

– Co można robić? Podam kilka przykładów – mówi Beata Tokarz-Kamińska z TIT „ę”, koordynatorka opisywanego projektu. – Jest to np. międzypokoleniowa grupa tańca współczesnego, organizująca taneczne happeningi uliczne, jest to Wędrujący Klub Czytających Dzieciom, jest to grupa, robiąca na drutach skarpety, koce i swetry dla potrzebujących [...].

Gdy seniorzy przełamią psychiczną barierę i z biorców staną się dawcami, zaczną współpracować z młodymi, z otoczeniem, to właśnie UTW stają się wylęgarniami niecodziennych inicjatyw. Jedna ze słuchaczek UTW w Lublinie, emerytowana psycholożka, postanowiła założyć „Szkołę Super Babć”. Także w Lublinie do grupy młodych grafficiarzy dołączyły osoby 50+. Całość działań grafficiarskich ogarnęła Europejska Fundacja Kultury Miejskiej. Oprócz nauki malowania sprayem, seniorzy realizują z młodzieżą projekt „Senior Graffiti”. Grupa w porozumieniu ze spółdzielniami mieszkaniowymi zajęła się zagospodarowaniem i upiększeniem przestrzeni publicznej, dba o estetykę klatek schodowych, wspólnie projektuje zmiany na osiedlach.

(Więcej szczegółów na temat pomysłów w e-wydaniu „TS”)

Aktywne starzenie się dla seniorów oznacza lepszą jakość życia. Dla młodych to możliwość skorzystania z potencjału życiowego, systematycznie wzbogacanego przez kilkadziesiąt lat.
PIOTR GICZELA