30 lat siedleckiej „Solidarności”

31 sierpnia 1980 r. w Stoczni Gdańskiej zawarto Porozumienie pomiędzy Komisją Rządową a Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym z Lechem Wałęsą na czele. Na mocy 1 punktu tego Porozumienia mogły powstać wolne i niezależne związki zawodowe. W bardzo krótkim czasie wolne związki dotarły również do Siedlec, leżących wówczas nieco na uboczu wielkich wydarzeń.

31 sierpnia 1980 r. w Stoczni Gdańskiej zawarto Porozumienie pomiędzy Komisją Rządową a Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym z Lechem Wałęsą na czele. Na mocy 1 punktu tego Porozumienia mogły powstać wolne i niezależne związki zawodowe. W bardzo krótkim czasie wolne związki dotarły również do Siedlec, leżących wówczas nieco na uboczu wielkich wydarzeń. Siedlce były wtedy młodą stolicą utworzonego w 1975 r. województwa, w której funkcjonowały również świeżej daty zakłady przemysłowe. „Wiatr od morza” dotarł do Siedlec stosunkowo szybko. Organizacja nowych związków w mieście i regionie przebiegała zaś wielokierunkowo. Z jednej strony trwały zapisy do komisji założycielskich związków w zakładach. W Odlewni Staliwa „Stalchemak” Komitet Założycielski powstał już 10 września. Na listach znalazło się 994 pracowników na 1262 zatrudnionych. Komitet Założycielski przy PKP w Siedlcach powstał 19 września. Władze partyjne oceniały, że wg stanu na 18 października 1980 r. powstały komitety założycielskie w 24 zakładach na terenie województwa, z czego 12 w Siedlcach.

W tym samym czasie Zygmunt i Krzysztof Goławscy zainicjowali powstanie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Podlasie”. Związek miał mieć charakter ogólnobranżowy i skupiać w swoich szeregach pracowników zakładów z terenu województwa siedleckiego i bialskopodlaskiego. 9 października Sąd Wojewódzki w Warszawie dokonał rejestracji NSZZ „Podlasie”. 

Poczuli siłę i czas
Komitety założycielskie siedleckich zakładów rejestrowały się także w centralach sąsiednich regionów – Regionie Mazowsze i Regionie Środkowo-Wschodnim (Lublin).

13 października w Siedlcach na wspólnym zebraniu przedstawiciele „Stalchemaku”, Podlaskiej Spółdzielni Inwalidów, Siedleckiego Przedsiębiorstwa Budownictwa Przemysłowego, „Polmosu” i PKP powołali Międzyzakładowy Komitet Założycielski „Ziemia Podlaska” NSZZ „Solidarność”. Stopniowo dołączały się kolejne zakłady. Terenem działalności miały być województwa siedleckie i bialskopodlaskie, a siedzibą – Siedlce. Urząd Miejski przydzielił związkowi lokal przy ul. Kochanowskiego 7. W skład Prezydium MKZ weszli: przewodniczący - Jan Będkowski, zastępca Marek Biały, Janusz Ławecki, Janusz Dębski, Tadeusz Orzełowski, Eugeniusz Rogalski, Włodzimierz Tatak, Zbigniew Związek.