AZS u dzieci – jak im pomóc?

​​​​​​​Atopowe zapalenie skóry, często określane skrótem AZS, to choroba dermatologiczna, która niestety występuje coraz częściej zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Jeśli Twoje dziecko ma na skórze niepokojące objawy, koniecznie przyjrzyj się im dokładnie, bo Twój syn lub córka może doświadczać AZS. Dowiedz się więcej na temat tej dermatozy – sprawdź, jakie są jej objawy i skorzystaj z informacji dotyczących tego, jak pomóc dziecku, u którego rozpoznano atopowe zapalenie skóry!

Atopowe zapalenie skóry to przewlekła, zapalna choroba skóry, która zazwyczaj zaczyna się we wczesnym dzieciństwie. U osób z AZS występuje niedobór lipidów i białek, co przekłada się na zaburzenie funkcji bariery ochronnej naskórka, nadmierną suchość skóry oraz jej zwiększoną skłonność do podrażnień. 

AZS to problem, który według dermatologów nasila się – obecnie dotyczy on 10-30% dzieci w krajach uprzemysłowionych, a liczba przypadków potroiła się w ciągu ostatnich trzech dekad. Atopowe zapalenie skóry jest niezakaźną dermatozą, co oznacza, że w żaden sposób nie można się nią zarazić!

Jeśli skóra malucha jest bardzo sucha i pojawiają się na niej czerwone plamy (na twarzy i ciele), a do tego łuszczy się, mogą to być pierwsze sygnały, że u dziecka rozwija się AZS. Dla tej choroby charakterystyczne jest także dokuczliwe swędzenie skóry, które powoduje chęć drapania i ogólny dyskomfort – takie objawy często wywołują płacz i problemy z zasypianiem. Aby pomóc dziecku, trzeba jak najszybciej skonsultować się z lekarzem. Odpowiednie postępowanie złagodzi zarówno zmiany na skórze, jak i potrzebę drapania się i wynikające z niej rozdrażnienie dziecka, które może utrudniać funkcjonowanie całej rodziny.

Objawy AZS u dzieci zwykle zaczynają się około 3. miesiąca życia, choć nie jest to regułą - mogą pojawić się nawet zaraz po urodzeniu lub dopiero w dorosłym życiu. Faktem jest jednak, że największe ryzyko wystąpienia tej dermatozy przypada na 1. rok życia dziecka.

W fazie zaostrzenia AZS na zaczerwienionej skórze pojawiają się małe pęcherzyki i krostki wypełnione płynem. Skóra może wyglądać na obrzękniętą, a świąd jest wówczas szczególnie intensywny! Dzieci w tej fazie choroby odczuwają jeszcze większą chęć drapania się, które sprzyja sączeniu się płynu surowiczego i powstawaniu strupków. Na tym etapie najłatwiej jest doprowadzić do infekcji i namnażania się gronkowca złocistego, który kolonizuje skórę i pokrywa ją biofilmem.

Dzięki zastosowaniu leków i odpowiedniej pielęgnacji AZS przechodzi w stan remisji. Lekarz najczęściej zleca miejscowe stosowanie kortykosteroidów, które leczą skórę i zmniejszają stan zapalny oraz świąd, jednak skóra nadal pozostaje sucha. W tej fazie swędzenie wciąż jest często odczuwalne i nadal mogą pojawiać się mikrozapalenia. 

Odpowiednia pielęgnacja zmniejszająca suchość jest zatem ważnym uzupełnieniem leczenia – trzeba o niej pamiętać zarówno w fazie zaostrzenia, jak i remisji AZS. Zaostrzenia i remisje pojawiają się cyklicznie, ale dobre nawilżenie, natłuszczenie, odżywienie i ukojenie skóry umożliwiają złagodzenie objawów zaostrzeń oraz pozwalają wydłużyć okres remisji atopowego zapalenia skóry.

AZS może mieć podłoże genetyczne – jeśli doświadczyłaś lub doświadczyłeś tej choroby skóry, istnieje prawdopodobieństwo (30%), że Twoje dzieci również będą ją miały. Ryzyko to zwiększa się do 70%, jeżeli drugi rodzic również miał AZS. Niektóre dzieci mogą jednak chorować na atopowe zapalenie skóry, chociaż nigdy nie pojawiło się w rodzinie.

Na wystąpienie i rozwój AZS w znacznym stopniu wpływają też czynniki środowiskowe. Skóra z AZS jest uwrażliwiona na alergeny (czynniki zewnętrzne: takie jak kurz, roztocza itp.), co powoduje intensywną reakcję układu odpornościowego. Czynniki sprzyjające atopowemu zapaleniu skóry to także produkty chemiczne mające kontakt ze skórą, wysokie temperatury i nadmierne pocenie się.

Warto mieć na uwadze to, że czasem również alergeny pokarmowe, takie jak mleko krowie i jajka, odpowiadają za wywoływanie niektórych objawów AZS. Jednakże w znacznej większości przypadków u dzieci z AZS alergia pokarmowa nie występuje.

Nie da się wyeliminować wszystkich alergenów z otoczenia dziecka. Na co dzień należy kontrolować jednak różne czynniki zaostrzające AZS oraz wzmacniać barierę hydrolipidową skóry, aby była mniej przepuszczalna. Trzeba też zapewnić dziecku odpowiednią ochronę przeciwsłoneczną, ponieważ skóra z AZS jest uwrażliwiona na działanie promieniowania UV. 

Organizm dziecka z atopowym zapaleniem skóry broni się przed zewnętrznymi atakami, wywołując zapalenie skóry. Stosowanie miejscowych leków przepisanych przez lekarza jest całkowicie uzasadnione w celu złagodzenia stanu zapalnego. Bardzo duże znaczenie ma także codzienne stosowanie odpowiednich produktów do oczyszczania skóry podczas kąpieli (nie powinny zawierać mydła) oraz preparatów nawilżających i natłuszczających skórę, czyli emolientów. Warto postawić na dermokosmetyki stworzone we współpracy z dermatologami, takie jak produkty z linii Atoderm marki BIODERMA.

Pamiętaj o tym, że nie można lekceważyć AZS szczególnie w przypadku małych dzieci. Atopowe zapalenie skóry u niemowląt i dzieci musi być objęte opieką lekarską!