Endometrioza - co powinnaś wiedzieć przed planowaniem ciąży?

Endometrioza to schorzenie ginekologiczne, które coraz częściej staje się tematem publicznych dyskusji. Mimo to nadal wiele osób nie zdaje sobie sprawy z jej istnienia, a diagnoza często stawiana jest dopiero na zaawansowanym etapie choroby. Czym dokładnie jest endometrioza? Jakie objawy mogą na nią wskazywać i jakie metody leczenia są dostępne? W jaki sposób wpływa na płodność i możliwość zajścia w ciążę? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w naszym artykule!

Endometrioza to choroba ginekologiczna, która charakteryzuje się obecnością tkanki endometrium (błony śluzowej macicy) poza jamą macicym. Schorzenie to dotyka od 10 do 15% kobiet w wieku reprodukcyjnym

Statystyki dotyczące endometriozy

Endometrioza występuje u 10-15% kobiet w wieku rozrodczym i może dotyczyć nawet 3 milionów Polek. Wśród pacjentek leczonych z powodu niepłodności jej obecność stwierdza się w 35-50% przypadków. U większości kobiet, bo aż u 66%, pierwsze symptomy choroby pojawiają się jeszcze przed ukończeniem 20. roku życia.

Jakie są najczęstsze objawy endometriozy?

Objawy endometriozy są niespecyficzne i często przypominają symptomy innych schorzeń, co może utrudniać postawienie właściwej diagnozy. Choroba może prowadzić do zmian w przydatkach (jajnikach i jajowodach), a także powodować problemy z płodnością oraz silne bóle menstruacyjne. Wiele kobiet doświadcza także dolegliwości takich jak ból podczas współżycia, oddawania moczu czy wypróżnień, a także zaburzenia trawienne w postaci zaparć lub biegunek. Charakterystyczne są również obfite miesiączki, przewlekłe bóle brzucha trwające co najmniej sześć miesięcy oraz promieniujący ból w okolicy krzyżowej kręgosłupa, który nie jest związany z konkretną fazą cyklu.

Ciąża a endometrioza

Endometrioza nie wyklucza możliwości zajścia w ciążę, jednak może znacząco utrudniać naturalne poczęcie dziecka. Problemy z płodnością w tej chorobie wynikają z wielu czynników, takich jak zaburzenia hormonalne, nieprawidłowości w układzie immunologicznym czy obecność z zrostów i torbieli endometrialnych, które często występują w bardziej zaawansowanych postaciach choroby Kobiety poniżej 35. roku życia cierpiące na endometriozę mają wyższe ryzyko niepłodności w porównaniu do zdrowych kobiet, a im bardziej zaawansowana choroba, tym trudniej o naturalne zapłodnienie.

W III i IV stopniu endometriozy często rozważa się in vitroe, jednak nawet w tych przypadkach ciąża wciąż jest możliwa. Po operacyjnym usunięciu zrostów największa szansa na poczęcie występuje w pierwszych miesiącach po zabiegu.

Endometrioza a płodność - o czym warto wiedzieć?

Endometrioza może utrudniać zajście w ciążę, wpływając na różne aspekty układu rozrodczego. Zmiany strukturalne w miednicy, takie jak blizny i zrosty, mogą mechanicznie utrudniać zapłodnienie. Choroba często prowadzi do zaburzeń hormonalnych, które zakłócają regularność owulacji, a niektóre badania wskazują na jej negatywny wpływ na jakość komórek jajowych, co może zwiększać ryzyko poronień. Dodatkowo przewlekły stan zapalny, charakterystyczny dla endometriozy, może obniżać zdolność jajników do odpowiedzi na stymulację hormonalną, ograniczać ruchliwość plemników oraz negatywnie wpływać na proces implantacji zarodka, co dodatkowo zwiększa prawdopodobieństwo poronień. Bazę artykułów naukowych można znaleźć na: Baza wiedzy - Endomesin

Czy endometrioza jest zagrożeniem dla ciąży?

Kobiety z endometriozą, które zaszły w ciążę - zarówno naturalnie, jak i przy wsparciu metod wspomaganego rozrodu, znajdują się w grupie podwyższonego ryzyka powikłań. W przebiegu ciąży mogą częściej występować komplikacje takie jak ciąża pozamaciczna, poronienie, krwawienia, przedwczesny poród, cukrzyca ciążowa czy nadciśnienie. Ze względu na te zagrożenia każda ciąża u pacjentki z endometriozą wymaga szczególnej opieki lekarskiej i regularnych badań kontrolnych. Choć niektóre kobiety odczuwają czasową poprawę objawów choroby w trakcie ciąży, nie powinna być ona traktowana jako metoda leczenia endometriozy.

Podsumowując, endometrioza to choroba, która dotyka miliona kobiet na całym świecie, często powodując silny ból i trudności z zajściem w ciążę. Choć nie wyklucza macierzyństwa, może znacznie utrudniać poczęcie i zwiększać ryzyko powikłań w trakcie ciąży. Wczesna diagnoza, odpowiednie leczenie oraz stała opieka specjalistów, są istotne w łagodzeniu objawów i poprawie jakości życia kobiet zmagających się z tą chorobą.

Bibliografia:

1. Gałęcka, M., Basińska, A., Bartnicka, A. KLINICZNE Mikrobiota jelitowa a endometrioza – nowe spojrzenie na etiopatogenezę i leczenie. Forum Medycyny Rodzinnej, Poznań, 2018.

2. Wołczyński, S. Specyfika leczenia niepłodności związanej z endometriozą Monografie po Dyplomie, Białystok, 20202.

3. Kędzia, M, Wender-Ożegowska, E. Wpływ endometriozy na płodność - Informacje dla pacjentek, endometrioza.abm.gov.pl.

4. Kędzia M., Basta P., Czajkowski K., Gogacz M., Spaczyński R., Mroczkowska B., Stojko R., Szaflik T., Szubert M., Szyłło K., Zaborowski M., Siieroszewski P., Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników dotyczące postępowania w przypadku kobiet z endometriozą, 2023 r.