Problem wagarów wśród młodzieży

Współczesna szkoła mierzy się z wieloma trudnościami wychowawczymi, a jednym z najpoważniejszych problemów jest zjawisko wagarów. Ucieczki z lekcji nie są nowym zjawiskiem, jednak w ostatnich latach nabierają nowego wymiaru. - Coraz więcej młodych ludzi traktuje opuszczanie zajęć nie jako wyjątkowy incydent, lecz jako sposób na ucieczkę od problemów, stresu czy rutyny szkolnej. Warto więc zastanowić się, jakie są przyczyny wagarów, jakie niosą one skutki oraz w jaki sposób można im przeciwdziałać – mówi jeden z nauczycieli siedleckiej szkoły.

Powody, dla których młodzież decyduje się na opuszczanie lekcji, są bardzo różne i często złożone. Jednym z najczęstszych czynników jest brak motywacji do nauki.

-Wielu z nas nie widzi sensu w zdobywaniu wiedzy teoretycznej, którą trudno połączyć z życiem codziennym. Szkoła bywa dla nich miejscem przymusu, a nie rozwoju – skarżą się uczniowie sokołowskiego liceum.

Drugim istotnym powodem jest lęk przed porażką lub oceną. Uczniowie, którzy mają trudności w nauce, często unikają konfrontacji z nauczycielami i kolegami, bo boją się kompromitacji czy negatywnych ocen. Jak sami mówią zdarza się, że uciekają z lekcji przedmiotów, z których czują się słabi lub nieprzygotowani.

- Nie można też pominąć czynników emocjonalnych i społecznych. Młodzież, która doświadcza problemów rodzinnych np. konfliktów w domu, rozwodu rodziców, braku wsparcia emocjonalnego może szukać ucieczki od trudnej rzeczywistości właśnie poprzez wagary. Dla niektórych stają się one formą buntu przeciwko dorosłym i szkolnym zasadom – słyszymy w rozmowie z psychologiem szkolnym. - Kolejną grupą przyczyn są wpływy rówieśnicze. Presja grupy w wieku dorastania ma ogromne znaczenie. Uczniowie, którzy chcą być akceptowani przez znajomych, często decydują się na wspólne opuszczanie lekcji, by nie odstawać od reszty. W takim przypadku wagary stają się nie tylko ucieczką, ale też sposobem na budowanie relacji w grupie.

Choć wielu uczniom może się wydawać, że kilka opuszczonych lekcji nie ma większego znaczenia, skutki wagarowania bywają bardzo poważne.

- Najbardziej oczywistym z nich są zaległości w nauce. Każdy dzień nieobecności oznacza utratę wiedzy, której nadrobienie staje się coraz trudniejsze. Z czasem prowadzi to do słabszych wyników w nauce, braku zaliczeń, a nawet do powtarzania klasy – podkreśla nauczyciel z sokołowskiego technikum.

Jak dodaje psycholog wagary wpływają także negatywnie na relacje z nauczycielami i rodzicami. Brak zaufania, konflikty i próby ukrywania nieobecności mogą pogłębiać napięcia w domu i w szkole. Uczeń zaczyna unikać rozmów z dorosłymi, przez co jeszcze bardziej oddala się od pomocy, której potrzebuje.

- Nie można też zapominać o konsekwencjach wychowawczych i społecznych. Młodzież spędzająca czas poza szkołą bez nadzoru często naraża się na ryzykowne zachowania. T kontakt z używkami, przestępczość nieletnich czy niewłaściwe towarzystwo. Wagary mogą więc być początkiem poważniejszych problemów w dorosłym życiu – zaznacza psycholog.

By skutecznie przeciwdziałać wagarom, potrzebne jest wspólne działanie szkoły, rodziny i samego ucznia. Psycholodzy podkreślają, że kluczową rolę odgrywa dobra komunikacja. Zarówno między nauczycielami a uczniami, jak i między rodzicami a dziećmi. Młody człowiek, który czuje się wysłuchany i zrozumiany, rzadziej ucieka od szkoły.

- Szkoła powinna dbać o to, by lekcje były ciekawe, praktyczne i angażujące. Nauczyciele, którzy potrafią inspirować i zachęcać, częściej przyciągają uczniów do aktywnego udziału w zajęciach- twierdzą uczniowie i nie ukrywają, że byliby zainteresowani programami wsparcia psychologicznego, które mogą im pomóc radzić sobie z lękiem, stresem i problemami emocjonalnymi.

- Rodzice natomiast powinni interesować się życiem szkolnym swoich dzieci, rozmawiać z nimi o ich trudnościach i wspólnie szukać rozwiązań. Zamiast kar, bardziej skuteczne okazuje się wspieranie, rozumienie i motywowanie - mówią zgodnie uczniowie.

Problem wagarów wśród młodzieży to nie tylko kwestia nieobecności na lekcjach, ale sygnał, że młody człowiek boryka się z problemami – emocjonalnymi, społecznymi lub edukacyjnymi. Zamiast potępiać uczniów za ucieczki, warto przyjrzeć się głębiej przyczynom ich zachowania. Tylko współpraca szkoły, rodziny i samego ucznia może sprawić, że wagary przestaną być sposobem ucieczki, a nauka stanie się wartością i szansą na rozwój.

Autorki: Małgorzata Buczyńska, Wiktoria Dyoniziak, Natalia Fiszer, Kinga Maliszewska - uczennice Zespołu Szkół Nr 1 im Krzysztofa Kamila Baczyńskiego w Sokołowie Podlaskim.