Jedna setna kolekcji

Album „Wokół pałacu i dworu” Janusza Przewłockiego jest fragmentem (ponad 200 zdjęć) jego tworzonej przez 40 lat i liczącej ponad 20 tysięcy fotografii (odbitek i negatywów) kolekcji. Pokazuje polskie ziemiaństwo i arystokrację oraz... historię fotografii z przełomu XIX i XX wieku.

Znajdziemy w nim zarówno zdjęcia portretowe, robione w atelier, jak i sceny z życia codziennego i z różnych uroczystości (śluby, wesela, polowania, bale, przyjęcia). Najstarsze pochodzą z drugiej połowy XIX wieku, ze słynnych atelier fotograficznych (np. Walerego Rzewuskiego z Krakowa czy Jana Mieczkowskiego z Warszawy), najpóźniejsze z lat 30. XX wieku. Są to zdjęcia robione przez profesjonalnych fotografów i amatorskie. Są na nich przedstawiciele słynnych rodów - Lubomirskich, Radziwiłłów, Branickich, Czartoryskich, Potockich, Zamoyskich. W albumie nie zabraknie też fotografii rodzin Przewłockich i Czapskich oraz dworu w Mordach (pow. siedlecki), w którym do 1945 r. mieszkała rodzina Przewłockich.

"U osiemdziesięcioletnich staruszek przysiadywałem nieraz godzinami, uzupełniając podpisy, śledząc koligacje. Kilkakrotnie starsze panie mówiły mi: "Ta paczka była przygotowana do spalenia, bo już nikt z młodych nie interesuje się pradziadami. Wyrzucą to na śmietnik (...)" - wspominał J. Przewłocki. Zdjęcia do swojej kolekcji zdobywał od rodziny, znajomych. Kupował je na aukcjach.

Janusz Przewłocki (ur.  24 marca 1927 r. w majątku Mordy koło Siedlec; zm. 5 lipca 2007 r. w Warszawie) sam pochodził z rodziny ziemiańskiej. Był synem Henryka Przewłockiego i Karoliny Marii Hutten-Czapskiej oraz mężem Elżbiety Czartoryskiej. Przez wiele lat był redaktorem i wydawcą serii pamiętników polskich z XVIII-XX wieku. Stworzył również i redagował serię książkową „Wspomnienia Sybiraków”.

Album "Wokół pałacu i dworu" został wydany przez Dom Spotkań z Historią oraz Ośrodek Karta. (Ana)