Nie ma schronów, są garaże (i poradniki)

Wzorem innych krajów europejskich Polska, także na poziomie samorządowym, praktycznie przestała
dbać o obronę cywilną. – To efekt przeświadczenia o niewielkim zagrożeniu wojną – uważa Dariusz Jaszczuk, burmistrz Mrozów. – A przecież poza wzrostem zagrożeń wojennych mamy coraz częściej występujące klęski żywiołowe, pożary obejmujące duże powierzchnie, podtopienia czy huragany. Dlatego czas pomyśleć o ochronie ludności – dodaje.

Co robią lokalne samorządy, żeby zapewnić mieszkańcom bezpieczeństwo? Kilka miesięcy temu w Mińsku Mazowieckim odbyło się spotkanie z udziałem samorządowców z całego powiatu mińskiego. Wydarzenie, zorganizowane przez wojewodę mazowieckiego Mariusza Frankowskiego, było częścią cyklu rozmów
poświęconych bezpieczeństwu ludności.

– Dotyczyło nowych obowiązków wynikających z Ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, z których znaczna część spada na samorządy. Jeśli połączymy nowe zadania z istniejącymi od lat, wynikającymi z Ustawy o zarządzaniu kryzysowym, okaże się, że mamy obecnie całkiem pokaźny pakiet obowiązków związanych z sytuacjami kryzysowymi – podkreśla Dariusz Jaszczuk.

W gminie Mrozy są wyznaczone miejsca schronienia i czasowego pobytu osób, które w wyniku zdarzeń losowych lub klęsk żywiołowych byłyby zmuszone do opuszczenia miejsca zamieszkania. Natomiast nie ma schronów. Burmistrz Mrozów tłumaczy: – Można wykorzystać pewne zasoby z infrastruktury służącej do innych celów, jak przejście podziemne PKP, piwnice czy garaże podziemne. Myślę, że ta sytuacja zmieni się po wdrożeniu przepisów nowej ustawy, która nie tylko nakłada obowiązki, ale i przewiduje znaczące kwoty z budżetu państwa.

Z kolei burmistrz Marcin Jakubowski w ostatnich latach coraz częściej spotyka się z pytaniem, co będzie,
jeśli eskalacja konfliktu na Ukrainie przeniesie się do innych państw. Czy miasto ma schrony i czy jest przygotowane na wypadek, gdyby na Mińsk Mazowiecki spadły bomby lub rakiety? – Jak większość polskich miast nie mamy przygotowanych schronów przeciwlotniczych, które mogłyby zapewnić bezpieczeństwo mieszkańcom. Natomiast nasza polityka wymuszenia na deweloperach budowy garaży podziemnych przyniosła taki skutek, że dzisiaj mamy tych garaży dosyć sporo. I one mogłyby pełnić rolę schronienia – informuje.

Poważne sytuacje kryzysowe, które dotknęły Polskę w ostatnich kilku latach, skłoniły lokalne samorządy do refleksji i potrzeby edukowania mieszkańców. W ubiegłym roku w gminie Dębe Wielkie takim pierwszym krokiem było rozpropagowanie wśród uczestników niektórych gminnych imprez apteczek pierwszej pomocy. A teraz wydrukowano na zlecenie gminy publikację „Bądź gotowy! Poradnik na czas kryzysu i wojny”, opracowaną przez Rządowe Centrum Bezpieczeństwa. Podobne poradniki przygotowały dla swoich mieszkańców kraje skandynawskie.

– Każdy z nas już dzisiaj powinien się przygotować na możliwe sytuacje kryzysowe, począwszy od pożaru domu, wichury, podtopień czy awarii sieci elektrycznej, a kończąc nawet na wojnie, do której, mam nadzieję, nigdy nie dojdzie. Nie chodzi tu w żadnej mierze o wywoływanie strachu i paniki. Jeśli już dziś dobrze przygotujemy się na sytuacje kryzysowe, będziemy bezpieczniejsi w przyszłości – mówi wójt Krzysztof Kalinowski.

A sam poradnik odpowiada m.in. na pytania, jak zorganizować odpowiednie zapasy czy przygotować dla każdego domownika tzw. plecak ewakuacyjny. Ten ostatni może się przydać nawet w czasie pożaru, kiedy często wybiega się z domu, nie zabierając czasem najważniejszych rzeczy (np. dokumentów). Wójt Kalinowski poprosił wszystkich sołtysów z gminy, aby roznosząc nakazy podatkowe, dostarczyli do każdego domu również książeczkę „Bądź gotowy!”