Upamiętniono zwycięstwo pod Domanicami sprzed 195 lat

Bitwa, o której dziś pamięta niewielu, rozegrała się 195 lat temu pod Domanicami. 10 kwietnia mieszkańcy gminy, samorządowcy, uczniowie i strażacy oddali hołd żołnierzom powstania listopadowego, przypominając jedno z ważniejszych, choć zapomnianych starć tamtego czasu.

Tegoroczne obchody połączono z odsłonięciem i poświęceniem nowego pomnika oraz tablicy pamiątkowej upamiętniających uczestników bitwy. Uroczystości rozpoczęły się mszą świętą w kościele parafialnym w Domanicach, po której uczestnicy przeszli pod pomnik, gdzie odśpiewano hymn państwowy.

– Pamiętajmy o tych bohaterach i o takich miejscach jak to – naznaczonych krwią poległych. Niech to będzie żywa lekcja odwagi i miłości do Ojczyzny – mówił wójt gminy Tomasz Miszta.

Jak przypomniał, pierwszy pomnik powstał tu w poprzednim dziesięcioleciu dzięki staraniom leśniczego Jana Posiadały, jednak jako konstrukcja drewniana nie przetrwał czasu. Nowy, murowany monument wzniesiono w 2025 roku z inicjatywy radnego Adama Niedziółki, przy wsparciu wielu osób i instytucji, w tym Nadleśnictwa Łuków.

Po poświęceniu pomnika przez ks. prałata dr. Tomasza Czarnockiego uczniowie ze szkół w Domanicach-Kolonii i Olszycu Szlacheckim przypomnieli przebieg bitwy, przeplatając opowieść recytacjami i muzyką. Następnie głos zabrali samorządowcy – wójt gminy Skórzec Jerzy Długosz oraz wójt gminy Wiśniew Barbara Rybaczewska – a także historycy z Uniwersytetu w Siedlcach.

Dr Rafał Dmowski podkreślał, że bitwa pod Domanicami niesłusznie pozostaje w cieniu historii. – Niewiele osób dziś o niej pamięta, choć była to jedna z ważniejszych bitew jazdy polskiej w powstaniu listopadowym. Doszło do niej kilka godzin przed znacznie lepiej znaną bitwą pod Iganiami, dlatego została niejako „przykryta” przez wydarzenia, które nastąpiły później. W świadomości historycznej funkcjonują przede wszystkim Iganie, a Domanice – mimo swojego znaczenia – zostały zapomniane – mówił.

– Tymczasem było to starcie istotne z punktu widzenia działań operacyjnych, pokazujące sprawność i skuteczność polskiej kawalerii. Dobrze, że dziś wracamy do tej historii i przypominamy ją w tak szerokim gronie, zwłaszcza młodemu pokoleniu – dodał.

Z kolei prof. Jarosław Cabaj przybliżył postać Teodora Moszczeńskiego, poległego pod Domanicami uczestnika walk i siostrzeńca gen. Ignacego Prądzyńskiego.

Uroczystość zakończyło złożenie wieńców. Nowy pomnik ma przypominać o wydarzeniach sprzed blisko dwóch stuleci i utrwalać pamięć o historii regionu.