W Węgrowie i w Kaliskach: „Intelektualiści znad Liwca”

Postaciom, które na trwałe wpisały się w historię nie tylko dla lokalnych społeczności, ale też kraju, była poświęcona konferencja historyczna pt. „Intelektualiści znad Liwca”. Wydarzenie, które odbyło się 12, 13 i 14 marca, zorganizowano w ramach obchodów jubileuszu 585-lecia Węgrowa.

Pierwsza część obejmująca sesję historyczną, odbyła się 12 marca w Węgrowskim Ośrodku Kultury. Prelegentów, zaproszonych gości oraz mieszkańców i licznie przybyłą młodzież powitała zastępca burmistrza Węgrowa Halina Ulińska, która przybliżyła temat sesji oraz przedstawiła prelegentów.

Jedną z bardziej znanych i związanych z Węgrowem postaci był bp. Adolf Piotr Szelążek. Urodził się on w 1865 roku w Stoczku Łukowskim, ale swoje dzieciństwo i młodość spędził w Węgrowie. W 1933 roku, gdy był już biskupem diecezjalnym łuckim, przekazał swój dom rodzinny wraz z otoczeniem parafii węgrowskiej z przeznaczeniem na ochronkę dla dzieci lub sierociniec. Od kilkunastu lat trwa proces beatyfikacyjny sługi Bożego Adolfa Piotra Szelążka. Inicjatorkami procesu beatyfikacyjnego jest Zgromadzenie Sióstr św. Teresy od Dzieciątka Jezus, które bp. Szelążek założył.

O bp. Adolfie Piotrze Szelążku i jego związkach z Węgrowem naukowy referat wygłosił dr Rafał Dmowski. Był on z uwagą słuchany, szczególnie przez siostrę przełożoną generalna Łucję Mentel i siostrę Hiacyntę Augustynowicz ze Zgromadzenia Zakonnego Sióstr św. Teresy od Dzieciątka Jezus, które tego dnia gościły w Węgrowie.

Drugi referat poświęcony był ks. Jakubowi Górskiemu wygłoszony przez Andrzeja Kruszewskiego - bibliotekarza węgrowskiej filii Biblioteki Pedagogicznej w Siedlcach i radnego Powiatu Węgrowskiego. Tytuł wystąpienia: „Jakub Górski – ze szlacheckiego zaścianka do wawelskiej katedry. W 500 setną rocznicę śmierci”. Z kolei ks. kan. Zenon Czumaj, dyrektor Archiwum i Muzeum Diecezjalnego w Drohiczynie przybliżył postaci księży Michała Bartnickiego i Stefana Obłozy jako kronikarze pogranicza mazowiecko – podlaskiego nad Liwcem i Bugiem (XIX i pocz. XX wieku).

Dalsza część konferencji miała charakter wyjazdowy. W Suchej (gm. Grębków) uczestnicy sesji zapoznali się z działalnością naukową właściciela majątku Augusta Cieszkowskiego (1814-1894) - filozofa, ekonomisty, działacza społecznego i politycznego, jednego z czołowych przedstawicieli romantycznego nurtu polskiej filozofii narodowej, a także patrona Miejskiej Biblioteki Publicznej w Węgrowie. W Suchej znajduje się Muzeum Architektury Drewnianej Regionu Siedleckiego, które zwiedzano z przewodnikiem.

Kolejna część sesji odbyła się 13 marca w pałacu Heleny i Jana Paderewskich w Kaliskach w gminie Łochów, który od kilku lat jest siedzibą Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego im. Wojciecha Bogumiła Jastrzębowskiego. W tym urokliwym miejscu zebrani wysłuchali referatów dr hab. Leszka Zygnera (przybliżył środowisko rodzinne biskupa Adolfa Piotra Szelążka) oraz Bartłomieja Kłuska o patronie NPK Wojciechu Bogumile Jastrzębowskim jako miłośniku przyrody, wynalazcy i wizjonerze nowoczesnej Europy.

Pięknym muzycznym zwieńczeniem trzydniowej imprezy był koncert kameralny muzyki symfonicznej „Dźwięki Tożsamości” w wykonaniu kwartetu profesorów Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku. Podczas koncertu, który odbył się 14 marca w Węgrowskim Ośrodku Kultury zebranie wysłuchali utwór „Kwartet smyczkowy” Kazimierza Rozbickiego oraz utwory Stanisława Moniuszki. Warto podkreślić, że Kazimierz Rozbicki (1932-2018) urodził się w Starejwsi koło Węgrowa. Był synem Jana Kuty, w latach 1932-1939 burmistrza Węgrowa. Uczęszczał do Państwowego Gimnazjum i Liceum w Węgrowie. W latach 50. XX w. był więźniem politycznym, skazanym na karę śmierci, którą zamieniono na karę więzienia. Ukończył dyrygenturę i kompozycję w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie. Przez wiele lat był kierownikiem muzycznym Bałtyckiego Teatru Dramatycznego w Koszalinie, wykładowcą Akademii Muzycznej w Gdańsku oraz Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Słupsku. Pracował także przy organizacji Międzynarodowego Festiwalu Organowego w Koszalinie. Przeżycia młodzieńcze, zwłaszcza pobyt w więzieniu, wywarły wpływ na jego muzyczną twórczość i własny system organizacji dźwiękowej, poddawany różnym transformacjom. W dorobku posiada utwory orkiestrowe, kameralne, mszę, muzykę do spektakli teatralnych. Wykonanie jednego z utworów Kazimierza Rozbickiego w Węgrowie było swoistym hołdem dla kompozytora, który wyrósł na tej ziemi.

Po koncercie burmistrz Węgrowa Paweł Marchela wraz ze swoją zastępczynią Haliną Ulińską i dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej Małgorzatą Rosparą (była współorganizatorem wydarzenia) w imieniu słuchaczy podziękowali muzykom za duchowe i estetyczne doznania.