160 lat kolei w Siedlcach. Wystawa o historii siedleckiego węzła kolejowego

Pierwszy pociąg dotarł do Siedlec w październiku 1866 roku. Dziś, po 160 latach, historię kolei i siedleckiego węzła kolejowego przypomina ekspozycja przygotowana przez Archiwum Państwowe w Siedlcach. Na szesnastu planszach oraz w gablotach z historycznymi pamiątkami można prześledzić, jak kolej wpływała na rozwój miasta i najważniejsze wydarzenia w regionie.

Wystawę otwarto 9 czerwca w Archiwum Państwowym w Siedlcach. Ekspozycja została przygotowana w związku z obchodami Międzynarodowego Dnia Archiwów, jubileuszem 200-lecia pierwszego pasażerskiego przejazdu koleją na świecie, 160-lecia kolei w Siedlcach oraz 100-lecia powstania Polskich Kolei Państwowych.

Autorem scenariusza wystawy jest dr Rafał Dmowski, dyrektor Archiwum Uniwersytetu w Siedlcach. Przygotowana przez niego ekspozycja na szesnastu planszach przedstawia historię siedleckiej kolei od października 1866 roku, kiedy do miasta wjechał pierwszy pociąg linii Warszawsko-Terespolskiej, aż do końca 1945 roku.

Ekspozycja opowiada o budowie linii Warszawsko-Terespolskiej, Siedlecko-Małkińskiej i Siedlecko-Bołogojskiej oraz pokazuje, jak z biegiem lat powstawał i rozwijał się siedlecki węzeł kolejowy. Zwiedzający mogą prześledzić wydarzenia, w których kolej odegrała istotną rolę - od rewolucji 1905 roku, przez I wojnę światową, odzyskanie niepodległości i wojnę polsko-bolszewicką, po II wojnę światową.

Na wystawie pokazano również, że kolej nie była jedynie środkiem transportu. Przez dziesięciolecia stanowiła jeden z filarów rozwoju miasta i regionu. Sporo miejsca poświęcono siedleckim kolejarzom, którzy współtworzyli życie gospodarcze i społeczne miasta. Osobny fragment ekspozycji poświęcono znaczeniu militarnemu siedleckiego węzła kolejowego. Nieprzypadkowo kolej pojawia się przy niemal wszystkich najważniejszych wydarzeniach historycznych regionu - przez dziesięciolecia Siedlce należały do strategicznych punktów komunikacyjnych we wschodniej Polsce.

– To symboliczny hołd złożony wszystkim siedleckim kolejarzom, którzy przez 160 lat na trwałe wpisali się w życie miasta i regionu – podkreśla dr Rafał Dmowski.

Ostatnie trzy plansze poświęcono historii siedleckiego dworca kolejowego.

Uzupełnieniem plansz są dwie gabloty prezentujące dokumenty, odznaczenia oraz kolejowe pamiątki z XIX i XX wieku pochodzące ze zbiorów Michała Jerzego Chromińskiego i Adama Krzeskiego. Wśród eksponatów szczególną uwagę zwraca kolejowa rogatywka wyprodukowana 19 września 1934 roku.

Na wystawie wykorzystano materiały pochodzące z zasobów Archiwum Państwowego w Siedlcach, Narodowego Archiwum Cyfrowego, Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Biblioteki Narodowej Polona, Stacji Muzeum, Miejskiej Biblioteki Publicznej w Sokołowie Podlaskim oraz zbiorów prywatnych. W przygotowanie ekspozycji włączyli się m.in. Adam Krzeski, Artur Soszyński i Michał Jerzy Chromiński.

Wśród dokumentów, fotografii i kolejowych pamiątek można prześledzić nie tylko rozwój transportu, ale także historię samych Siedlec. Od chwili przyjazdu pierwszego pociągu kolej była bowiem obecna przy niemal wszystkich najważniejszych wydarzeniach w dziejach miasta.