Na niezłomnym szlaku – historia Żołnierzy Wyklętych z Podlasia w Muzeum Regionalnym w Siedlcach

W Muzeum Regionalnym im. Mieczysława Asłanowicza w Siedlcach odbędzie się prelekcja Jacka Odziemczyka „Na niezłomnym szlaku” połączona z projekcją filmu dokumentalnego o losach Żołnierzy Wyklętych z regionu sokołowskiego.

2 marca 2026 roku (poniedziałek) o godz. 18.00 w Muzeum Regionalnym im. Mieczysława Asłanowicza w Siedlcach odbędzie się wyjątkowe spotkanie poświęcone jednej z najbardziej dramatycznych i wciąż budzących emocje kart polskiej historii najnowszej. Z okazji Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych” zaplanowano prelekcję historyka Jacka Odziemczyka pt. „Na niezłomnym szlaku”, połączoną z projekcją filmu dokumentalnego.

Wydarzenie będzie okazją do przybliżenia losów żołnierzy polskiego podziemia niepodległościowego, którzy po zakończeniu II wojny światowej nie złożyli broni i podjęli walkę z narzuconą Polsce władzą komunistyczną. Przez lata byli oni przedstawiani w propagandzie PRL jako „bandy reakcyjnego podziemia”, a ich prawdziwe historie długo pozostawały przemilczane lub zniekształcane. Dopiero po 1989 roku możliwe stało się stopniowe odkłamywanie tych narracji i przywracanie pamięci o ludziach, którzy w nierównej walce zapłacili najwyższą cenę za wierność niepodległej Polsce.

Prelekcja nawiązuje tytułem do filmu dokumentalnego, który zostanie wyświetlony podczas spotkania. Produkcja przybliża losy „Żołnierzy Wyklętych” związanych z terenem gminy Bielany w powiecie sokołowskim, ze szczególnym uwzględnieniem bitwy pod Sikorami z 8 sierpnia 1945 roku. Wówczas zwycięskie starcie z siłami komunistycznego reżimu stoczył 1 Szwadron 5 Brygady Wileńskiej Armii Krajowej dowodzony przez por. Zygmunta Błażejewicza „Zygmunta”, wspólnie z oddziałem ppor. Władysława Łukasiuka „Młota”. Film zawiera relacje świadków wydarzeń oraz komentarze ekspertów, dzięki czemu lokalna historia wpisuje się w szerszy kontekst powojennego podziemia niepodległościowego.

Gościem spotkania będzie Jacek Odziemczyk – historyk, nauczyciel i regionalista, autor kilku książek oraz licznych artykułów naukowych i popularnonaukowych poświęconych dziejom ziemi sokołowskiej i Podlasia. Jest także reżyserem filmów dokumentalnych dotyczących historii powiatu sokołowskiego oraz współinicjatorem i współtwórcą miejsc pamięci narodowej, w tym pomnika na Wyrębie i Alei Dębów Katyńskich w Sokołowie Podlaskim. Jego wystąpienie zapowiada się nie tylko jako wykład historyczny, ale także jako opowieść o pamięci, lokalnej tożsamości i odpowiedzialności za przekazywanie prawdy kolejnym pokoleniom.

Organizatorzy zapraszają wszystkich zainteresowanych historią najnowszą, losami „Żołnierzy Wyklętych” oraz dziejami regionu. Spotkanie w Muzeum Regionalnym w Siedlcach ma być nie tylko hołdem dla bohaterów powojennego podziemia, ale też okazją do refleksji nad tym, jak skomplikowana i trudna była droga Polaków do wolności po 1945 roku.