Nie zmiana, lecz powrót. Uroczystości przy Szpitalu pw. Najświętszej Maryi Panny w Siedlcach

– To był nasz obowiązek – po pierwsze względem fundatorów szpitala, ponieważ taka była ich wola. Po drugie – względem prawa, ponieważ patronat nigdy nie został oficjalnie zniesiony. Po trzecie – względem Najświętszej Maryi Panny. Te trzy aspekty skłoniły nas, aby zabiegać o przywrócenie patronatu – podkreśla Bogdan Hałucha, główny autor wniosku skierowanego dwa lata temu do prezydenta Siedlec.

19 czerwca 2024 roku Zjednoczenie Katolicko-Narodowe Środkowo-Wschodniej Polski złożyło na ręce Tomasza Hapunowicza formalny wniosek o przywrócenie lub nadanie patronatu Najświętszej Maryi Panny Szpitalowi Miejskiemu w Siedlcach. Wtedy nie było jeszcze oczywiste, że słowo „przywrócenie” jest tu kluczowe… 

13 maja zabiegi wnioskodawców znalazły swój finał. W uroczystej oprawie placówka przy ul. Starowiejskiej w Siedlcach oficjalnie powróciła do swojej historycznej nazwy – „Szpital pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny”. Aby mogło do tego dojść – wcześniej pozytywną opinię o przywróceniu patronatu wydała rada społeczna  szpitala, a w listopadzie ubiegłego roku – powrót do nazwy został przegłosowany przez siedleckich radnych. Na sesji przedstawiono wtedy historyczne dowody na to, że patronat funkcjonował przez dziesięciolecia i nigdy formalnie nie został zniesiony.

Ukłon dla historii

– Dziś kłaniam się nisko przed wspaniałą, prawie 200-letnią historią szpitala miejskiego, która zaczyna się w momencie, gdy utworzono tutaj przytułek dla bezdomnych – mówił podczas uroczystości prezydent Tomasz Hapunowicz. Dziękował również pracownikom placówki za codzienną służbę. Przypomniał także drogę, jaką przeszła inicjatywa przywrócenia patronatu. – Ten dzień zapisuje się w historii naszego miasta i wypada tutaj podziękować wszystkim osobom, które przyczyniły się do tego, że ta nazwa powróciła – inicjatorom, stowarzyszeniu, radzie społecznej oraz radnym – podkreślał, a następnie wręczył akt stwierdzający przywrócenie nazwy szpitala na ręce Angeliki Ambroziewicz, dyrektor placówki. (...)

Historyk Rafał Dmowski przypomniał dlaczego powrót do dawnej nazwy jest uzasadniony: – W 1832 r. Rada Opiekuńcza Miasta Siedlce budując główny gmach nadała szpitalowi nazwę „pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny”. I mimo że był to okres zaborów, nazwa ta była stosowana przez cały XIX wiek. Czasami tłumaczono ją na język rosyjski jako „mariacki”, ale zawsze była to nazwa związana z Maryją. W okresie I wojny światowej, w międzywojniu, a także podczas II wojny światowej funkcjonowały dokumenty z taką nazwą placówki. Z lat 50. pochodzą ostatnie blankiety recept z pełną nazwą szpitala.
Potem nazwa zanikła. Nie ma żadnego tropu, który mógłby świadczyć o tym, że została formalnie zdjęta.

Ukłon dla wartości
– Nadanie nazwy szpitalowi pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny to nie tylko formalna zmiana w statucie, ale przede wszystkim wyraz wartości, które chcemy pielęgnować i którymi pragniemy kierować się każdego dnia – mówiła Angelika Ambroziewicz. (...)

Nie było atmosfery…

Jedną z osób zaangażowanych w przygotowanie wniosku była Monika Wyszogrodzka, która przyznaje, że przez lata o dawnym patronacie mówiło się jedynie nieoficjalnie: – Dowiedzieliśmy się, że temat patronatu Najświętszej Maryi Panny pojawiał się jedynie „w kuluarach”. Natomiast nie podejmowano konkretnych kroków, żeby go przywrócić. Mówiono, że nie ma atmosfery…
Konkretne kroki podjął Bogdan Hałucha, który, powołując się na dane historyczne przygotował kilkunastostronicowy wniosek. Inicjatora wspierało całe grono innych przedstawicieli środowisk katolickich i patriotycznych, a wniosek trafił do prezydenta Hapunowicza tuż po objęciu przez niego stanowiska.

Jak opowiada Bogdan Hałucha, zanim powstał oficjalny wniosek, odbyło się wiele spotkań roboczych. (...)

Formalnie przywrócenie patronatu nastąpiło miesiąc po decyzji rady. Akt głosi: „ (…) z dniem 26 grudnia 2025 r. szpital wchodzący w skład Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Siedlcach decyzją rady miasta oraz za zgodą (…) biskupa Kazimierza Gurdy otrzymał zaszczytną nazwę Szpital pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny”. Uroczystości 13 maja były symbolicznym zwieńczeniem powrotu do nazwy.

Droga trwała dwa lata. Przy okazji pojawiania się w mediach informacji o kolejnych jej etapach – wiele działo się w komentarzach. Od zdecydowanego poparcia dla idei, poprzez stanowcze postulaty, by nie mieszać religii w sprawy placówki, aż po objawy hejtu…
Hejtu nie warto komentować. Poprosiliśmy więc tylko o odniesienie się do kwestii „oddzielenia religii”. – W życiu jest tak, że sacrum przeplata się z profanum. My jako mieszkańcy spełniliśmy swój obowiązek wobec wcześniejszych pokoleń, ludzi, którzy utworzyli to miejsce. Skoro burzymy komunistyczne pomniki, zmieniamy nazwy ulic, to dlaczego nie mielibyśmy przywrócić tak pięknego patronatu szpitalowi? (...)

„Wszystko jej zawdzięczam”

Wśród wielu osób, dla których dzień uroczystości był ważny, spotykamy pana Władysława Lipohorskiego-Lenkiewicza, wieloletniego pracownika szpitala, który przez lata opiekował się kapliczką znajdującą się na dziedzińcu placówki. – Pracowałem tutaj 40 lat. Jeszcze jako kawaler opiekowałem się kapliczką. Zawsze było przy niej czysto, były kwiaty. Pilnowaliśmy tego razem z koleżankami i kolegami z pracy, przychodziły tu także panie z kółka różańcowego. (...)

Kapliczka została w ostatnim czasie odnowiona i zadaszona, sponsorami tych działań była firma Mostostal oraz Diecezja Siedlecka. Inne koszty związane z powrotem do dawnej nazwy, takie jak m.in sfinansowanie wpisów do KRS czy nowych pieczątek, pokrył radny Robert Gryczka.

O ile historia samego szpitala jest dobrze udokumentowana, znacznie mniej wiadomo o wspomnianej kapliczce. – Nie znamy historii jej powstania. Mam kontakt do pani, która pracowała w tym szpitalu i zna legendę związaną z jej powstaniem – informuje Natalia Zyśk, przewodniczka po Siedlcach. Według tej przekazywanej ustnie historii kapliczka miała zostać ufundowana przez opiekujące się chorymi siostry szarytki jako wotum dziękczynne za ocalenie szpitala z pożogi wojennej. (...)

Cały tekst w papierowym wydaniu TS.

***
Zjednoczenie Katolicko-Narodowe Środkowo-Wschodniej Polski powstało specjalnie na potrzeby wnioskowania o przywrócenie patronatu. Pod wnioskiem podpisali się: Bogdan Hałucha (Fundacja Pro Prawo do Życia, Stowarzyszenie Unitum), Leszek Szymański (Ruch Prawdziwa Europa - Europa Christi), Janusz Olewiński (Ogólnopolskie Stowarzyszenie Internowanych i Represjonowanych), Monika Wyszogrodzka, Jarosław Michalczyk (Zjednoczeni Siedlce, Łosice i okolice), Małgorzata Cepek (wicestarosta powiatu siedleckiego), Jacek Kamiński (Stowarzyszenie Patriotyczne Siedlce), Paweł Wyrzykowski (Ogólnopolskie Stowarzyszenie KoLiber Siedlce), Marcin Millati (Patrioci doliny Liwca), Marcin Kucharski (Patrioci Sokołów Podlaski), Krzysztof Pańczyk, Piotr Naumiuk, Andrzej Adamczyk, Tomasz Płatkowski.